Evlilik Terapileri

Evlilik Terapileri

 Evlilik Terapisine Dair

 

Konuşmadığımız zamanlarda dahi iletişim halinde yaşıyoruz. Anne karnından itibaren beynimiz sürekli bu etkileşimi yaşıyor ve kendisinde bir kayıt tutuyor. İletişim tarzımızı veya dilimizi oluşturan temel faktörler, erken yaşantılarımız, yani çocukluktan öğrendiğimiz ilk ilişki deneyimlerimizdir ve partner seçimimizde, ilişki yürütme becerilerimizde bunlar çok etkindir. geçmiş deneyimlerimizin üstüne ilişkilerimizi, hayal kırıklıklarımızı, beklenmedik travmatik deneyimlerimizi nasıl devam ettirdiğimiz veya onarabildiğimiz de yine ilişkiler de bir diğer önemli nokta. İlişkilerde çiftin hayata ve birbirine uyumu üzerine bir çok güçlük, problem veya tıkanma anları oluşabilmekte ve ilişki (evlilik) terapileri bu durumlarda yardımcı olmaktadır. Burada Evlilik terapilerinde, terapi odasında ne çalışıldığını genel hatlarıyla açalım.

 

Her terapistin tarzı farklı olmakla birlikte, genel olarak çerçeve ilişkinin şimdisinden başlıyor. Çiftin birbirini en çok yaraladıkları noktalardan başlayarak, bunların zemininde ne gibi alışkanlıkların, ihmallerin, travmatik öykülerin, ne tür anlaşılamama düşüncelerinin veya farkında olunmayan nahoş duyguların neden olduğu üzerine devam ediyoruz. Süreç işledikçe, yani çift terapisinde kararlı olundukça, her panter kendini doğru anlatabilme ve doğru anlaşılabilme fırsatı yakalıyor. Terapist bu sürece rehberlik eder ve destek verir.  Partnerin birbirini doğru anlayabilmesi ve kendisini doğru anlatabilmesi için ayna tutar. Çoğu kez ilişkilerde dil sorunu vardır. Ben bunu farklı ülkelerden gelen iki insan olduğunuzu düşünün şeklinde bir metafor ile tarif ediyorum.

 

İlişkide partnerlerin doğru sınırları koruyabilmesi. Kim kimi nereye kadar işgal veya ihmal ediyor. Buların fark edilmesi bir diğer önemli nokta. Çoğu zaman doğru ifade edilemeyen ihtiyaçlardan, travmatik anne baba ilişkilerinin verdiği acılardan, bireyin kendi içinde henüz yatıştıramadığı ve dile getiremediği ihtiyaçlardan ve bazen de  ciddi kişilik bozukluğu gibi örüntülerden kaynaklanan sınır ihlalleri ilişkileri uçuruma götürebiliyor. Bu gibi örnekler çifti hiç fark edemedikleri noktalara çekerken, kırgınlık ve küskünlük gibi durumlar oluşabiliyor ve  ilişki artık  “onu hiç tanıyamamışım” isimli çöp kutusuna dönüyor; herkes diğerinin tüm kötülerini oraya atmaya devam ediyor.  “Senden nefret ediyorum çünkü seni çok seviyorum!”

 

Asıl duygu, asıl düşünce. İçeride tutulan ihtiyaçlar, ifade edilemeyen hoşnutsuzluklar terapide dile gelir. Terapistin objektif olarak aynalaması, çiftin kendisinde ve partnerinde fark edemediği duyguları ve düşünceleri fark etmesini sağlar. Partnerinizin öfkeyle size konuştuğu bir anda aslında sizi kaybedeceğine dair derin bir kaygı içinde olabileceğini düşünebiliyor musunuz?  Bunu deneyimleyebilmenin tadı sizi terapide kararlı kılacak faktörlerden, kendinizi ve partnerinizi doğru okuyabilmek.

 

Terapi, kişileri diğerinin acısına baktırır. Diğerinin acısını görmeye, onu doğru anlayabilmeye çeker. Bilindiği gibi çok çatışmalı çiftlerde çoğunlukla bunun tersi olur.  Benim acım benim düşüncem yerine diğerinin acısına odaklandığında, çoğu zaman  “hiç böyle düşünmemiştim, bu çok doğru” yorumlarıyla karşılaşırız.

 

Hayatın değişkenleri var ve bireyin baş edebilme gücüne göre zor veya kolaylaşabiliyor. Sağlıklı “iletişilen” bir ilişki hayatın her koşuluyla kıyaslandığında en kolay üstünde çalışılabilecek, kontrol edilebilecek ve aidiyet, bağlılık, güvenli alan, huzur, mutluluk gibi güzel duyguları beraberinde getirebilecek bir özelliğe sahip. Çift  terapisi bu bakış açısı ile bireyleri ilişkinin onarıcı gücüne odaklandırır.

 

“Senin duygularını görüyorum” odaklı bir birliktelik çocukluğunuzdan kalan olumsuz benlik algılarınız ve inançlarınızı değiştirebilme gücünü verir.  Hem de partnerinizin yarasına yardımcı oldukça ilişkinizin ne kadar zenginleşebildiğini somut şekilde deneyimlemenizi sağlar. Erken yaşantılarınızdaki hasarlı ilişki döngülerinizden gelen, sizi esiri yapmış davranışlarınız oluşmadıkça,  partnerinizin de nahoş davranışlar sergilemediğini fark eder hale gelebilirsiniz. Terapi süreci partnerinizle olan ilişkinizi gözden geçirmenizi sağlar; böylelikle ilişki daha zengin, daha şeffaf ve sınırları daha net olan bir noktaya ulaşma şansı elde eder. Her ilişkimiz duyguyla olsun.

 

Uzm. Kli. Psk. Vildan Çelik